Laureaat

LAUREAAT VAN DE WEDSTRIJD: XAVEER DE GEYTER

— Het architectenbureau Xaveer de Geyter uit Brussel is de laureaat van de internationale ontwerpwedstrijd voor de heraanleg van het nieuwe Schuman square. Het bureau laat zich verder bijstaan door Tritel (mobiliteit), Ney en Partner (stabiliteit) en Michel Desvigne (landschapsarchitectuur).
De wedstrijd werd georganiseerd door BELIRIS met de medewerking van de Internationale Unie van Architecten; de jury bestond uit vertegenwoordigers van de Federale Staat, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (waaronder de Brusselse Bouwmeester Olivier Bastin), de Europese Commissie, de Europese Raad, de Stad Brussel en een team van internationale experten, met name: Jeroen Zuidgeest (Nederland), Alberto Francini (Italië), Martin Haas (Duitsland), Kimmo Lintula (Finland), Peter Lorenz (Oostenrijk), Claire Bailly (Frankrijk) en Marwan Zouein (Spanje; momenteel Libanon).
Het project zal in tussentijd verder op punt gesteld worden met de belangrijkste publieke stakeholders én de betrokken omwonenden; de realisatie van de werken is gepland in 2015; de kostprijs van het project wordt geraamd op € 16 miljoen euro.
In de loop van het begin van 2012 is een expositie gepland met een overzicht van alle ingediende projecten.


Website XDGA

MOTIVATIE VAN DE JURY

— De jury waardeerde in het bijzonder de sterkte, elegantie, leesbaarheid en eenvoud van het project. Het project slaagt erin het plein opnieuw aantrekkelijk te maken en een identiteit te geven, waarbij men erin slaagt om de meeste van de technische en praktische kwesties in een enkele stedelijke beweging op te lossen. De jury benadrukt eveneens het vermogen van de laureaat om een nieuw stedelijk centrum te creëren zonder de bestaande context te benadelen; dit voornamelijk in de mate waarin het project de verbinding met de omgeving versterkt, bijvoorbeeld met het Jubelpark.

RUIMTELIJKE CONTEXT

— In het midden van het Schuman plein en op de as waarlangs regionale, nationale en Europese overheden gevestigd zijn, stelt het project een amfitheater in de vorm van een schelp voor. Dit sterk symbool biedt gelegenheid aan tal van culturele, politieke en sportieve activiteiten. Het object kan dienst doen als podium, arena, tribune en parlement voor het volk. Het gebruik kan variëren naargelang de omstandigheid van “speaker’s corner” tot de 20 km door Brussel. Vier toegangen in het verlengde van de radiale straten verankeren het object in de omgeving en laten een vlotte oversteek van het plein toe. In het midden van het amfitheater is een hydraulisch podium voorzien. De onderkanten van het amfitheater kunnen onderdak geven aan bijvoorbeeld een fietspunt, een kleine bloemenwinkel en aan twee nieuwe ingangen naar de metro- en treinstations.

Vandaag is het rondpunt Schuman, zoals de benaming aangeeft, voornamelijk ingericht voor het verkeer eerder dan als openbare ruimte. Omdat het een van de voornaamste invalswegen van de stad is, is het vaak verzadigd door intens verkeer. Het one.schuman project tracht de huidige situatie om te buigen naar een ontmoetingsruimte.

Tegelijkertijd met de inrichting van het nieuwe Schumanplein plant BELIRIS de aanleg van een nieuwe tunnel onder de Kortenberglaan en het Schumanplein (de aanvraag tot stedenbouwkundige vergunning werd in november 2011 ingediend bij het Brussels Hoofdstedelijk Gewest; deze bestudeert momenteel de financiële-, technische- en milieu-impact van deze tunnel). Als het Brussels Hoofdstedelijk Gewest de toelating geeft voor de nieuwe tunnel onder de Kortenberglaan en het Schumanplein, zal deze tunnel het transitverkeer op het plein wegnemen. In dat geval zullen alleen voetgangers, fietsers, een beperkt aantal bussen van het openbaar net, een minimum aan taxi’s, VIP-voertuigen en de hulpdiensten op het toekomstig plein toegelaten worden. Het plein moet vooral een ontmoetingsplaats voor mensen worden, een versterker van de democratische stem.

BEELDEN

MOBILITEIT

— Het plan stelt niet alleen de bouw van een amfitheater op het Schumanplein voor, het voorziet tevens in de verbetering van de aansluiting (of intermodaliteit) tussen de verschillende openbare transportmodi op het plein of in de omgeving ervan. Eerst en vooral concentreert het plan bushaltes langs de verschillende zijden van het Schuman square (ideaal voor de verbinding met de hoofdingangen van trein en/of metro). Zo zijn er bushaltes dichtbij de Etterbeekstraat (treinverbinding) en dichtbij de arena (verbinding trein en/of metro). In tweede instantie stelt het project een duidelijke link voor met het ondergrondse metro- en treinstation, centraal gelegen onder het Schumanplein, door een grote opening in de arena op straatniveau te voorzien. Het plan van XDGA poogt eveneens de gebouwen van de Europese Commissie en de Europese Raad beter te verbinden door de overkapping van de bestaande tunnel oostwaarts lichtjes uit te breiden. De haalbaarheid hiervan dient wel nog verder bestudeerd te worden.



DUURZAAMHEID

— Het project voor het toekomstig Schumanplein houdt rekening met diverse duurzaamheidscriteria.

De ontwerper heeft bijvoorbeeld nagedacht over het gebruik van duurzame materialen, het verminderen van geluids- en visuele pollutie, de gebruiksvriendelijkheid voor personen met beperkte mobiliteit, de optimale integratie van het project in de bestaande omgeving, enz.



CREDITS

XDGA: arch. Xaveer De geyter, principal; arch. Wouter van Daele MsAAD, project manager; arch. Federico Pedrini, arch.Pauline Lavie; arch. Paul Emmanuel Lambert; arch. Rui Zenha.

Tritel: ir. Sebastien Rodesch,project manager; ir. Julien Henry; Laetitia Wttrwulghe

Ney and Partners: ir. Eric Bodarwe, partner; ir. Morgan Laitat, project engineer

MDP: Michel Desvigne, paysagiste d.p.l.g


unesco De wedstrijd, conform aan het reglement van de UIA-UNESCO, draagt de goedkeuring van de UIA unesco